فرمانداری مبارکه
خانه
پيشينه تاريخي
در سالنامه اي كه در سال 1339 شمسي از طرف اداره فرهنگ لنجان عليا ( مباركه) منتشر گرديده دربارة‌ تاريخ بناي مباركه چنين آمده است . بناي اين قصبه در عهد شاه عباس شروع شده و از بانوان صفويه مريم بيگم عمه شاه عباس در آبادي آن كوشيده و ديگر از بانوان نيز در تعمير آن ذي مدخل بوده اند در ابتدا نام آن امين آباد بوده مبارك نام غلام مريم بيگم زوجه احمد خان گيلاني چون مامور آبادي بانوي خود گرديد استخاره از قرآن نمودآيه ( من شاطي الواد الايمن في البقعه المباركه ) آمده از اين روي مباركه نام نهاده شد .

كتيبه تختگاه ( دوره شاه آبادي ) بارچان حاكي ازآن است كه شاهان صفوي از منطقه براي شكار و اقامت استفاده مي نموده اند . اين منطقه در زمان شاه صفي ( ششمين پادشاه صفوي ) شكارگاه بوده و قنات و قلعه اي بنام " قلعه شكار" ( صفي آباد ) در آن احداث شده كه اولين اثر انساني بازمانده در آن است . آثار اين قلعه تا چندين سال پيش وجود داشته و پيرمردان محلي از قول پدرشان ذكر مي كنند كه حدود 139 سال پيش ، ستونهاي سنگي قلعه مذكور براي ساختن حمامي بكار رفته است و بنام حمام نو هنوز باقي است و واجد ارزش نگاهداري مي باشد . آسياب مباركه نيز داراي قدمت است.

مباركه در گذشته داراي قلعه هاي مشهورديگري همچون قلعه ابراهيم آباد ، قلعه شاهزاده ، قلعه جنت آباد ، قلعه باقر آباد ، قلعه علي آباد ، قلعه نقي آباد، قلعه كمال آباد و مزرعه نصير آباد بوده كه متاسفانه بعد از سلطة افغانها بر اصفهان بر اثر هجوم آنان تخريب گشته و فقط قلعه سليمان آباد باقي مانده كه داراي برج و با روي محكمي بوده و امكان حملة افغانها به آن وجود نداشته است.

مباركه به علت سرسبزي و خرمي و وجود چشمه سارهايي در اطرافش ييلاق عشاير بوده و در دوره قاجاريه بالا خص در طي حاكميت ظل السلطان بر اصفهان مورد توجه بوده است . زندان ظل السلطان در اكبر آباد يكي از عناصر تاريخي بشمار مي آيد.

بطور كلي آثار باقي مانده در منطقه عليرغم وجود قلعه هاي متعدد نوشته بر سنگ قبر امامزاده هاآسيابها و ديگر آثار به زمان هاي دور مرتبط نمي شود ولي وجود طبيعت سرشار از زيبايي ولطافت زاينده رود نشانه سابقه بسيار طولاني منطقه است و پيدايش مزارع و آباديها و مكان هاي جمعيتي همزمان با قدمت طبيعت منطقه مي تواند باشد .





ساير مناطق تاريخي



ديزيچه: به معناي دز ، دژ و قلعه مي باشد . از آثار تاريخي آن وجود امامزاده هايي به نامهاي شاهزاده سليمان و محمد ( ع ) است .



طالخونچه : بافت تاريخي معماري شهر طالخونچه نشان از استقرار و شهرنشيني قبل از اسلام را دارد .در دوره سلجوقيان به دنبال فعاليت اسماعيليه در قزوين و طالقان و لنجانات اصفهان و فعاليت آنها در اين محل نام طالقان كوچك(طالقانچه) براي آن انتخاب گرديد و پس از انقراض فرقه اسماعيليه به دست هلاكوخان مغول و كشتار خونين مراكز اسماعيليه ،طالقانچه به طالقان خوني يا طالخوني و طالخونچه مسمي شد.

مسجد خيبر ،مسجد الرضا،مسجد قائم،مسجدامام علي(ع)،قلعه بالا ،قلعه ياور،پل حاجي،پل مرده شوي خانه همگي به سبك و سياق دوره صفويه ساخته شده است. قالي بافي،چاقو سازي و ساخت گيوه هاي معروف اصفهاني از مشاغل اين محل است. ثعالبي در كتاب يتمه الدهر مي نويسد:طلقان كه صاحب(بن عباد) را بدان نسبت داده اند از قراي معروف اصفهان است .



آدرگان : اسمي است كهن كه نشانه قدمت مكان مذكور است . اين نام تركيبي است از آذر و پسوند " پسوند گان " يعني جايي كه آتش درآن همواره فروزان و فراوان است



كركوند : به معناي صاحب مرغ و ماكيان مي باشد و داراي امامزاده اي بنام حليمه خاتون است .



نهچير : داراي قلعه تاريخي ثبت شده آثار باستاني است و متعلق است به دوره قاجاريه . اين قلعه خود از شش قلعه كوچكتر تشكيل مي شده و مشابه قلاع فئودالي است با برج و باروي محكم و حياطهاي ميان خلوت ، اتاق هاي تو در تو ، بسترها ، ارسي ها ، دالانها ،هشتي هاي ورودي و بادگير كه بعضا به كمك آيينه كاري ، نقاشي ، تذهيب و گچبريها تز ئين شده اند .

قلعه هاي موجود دردو روستاي حسن آباد قلعه بزي و قلعه ميرزا زمان نيز از جمله قلعه هاي تاريخي بشمار مي آيند . دو قلعه نيز در شرق و غرب محله قهنويه است . اين قلعه ها حداكثر به حدود يك قرن ونيم قبل مربوط مي شوند ولي از لحاظ شناخت معماري محلي و فضاهاي مسكوني مي توانند واجد اهميت باشد .



قلعه بزي يا قلعه خان لنجان : اين قلعه در نزديكي خولنجان واقع شده است و در محدوده روستاي حسن آباد مباركه قرار دارد . اين قلعه از نظر شرايط فيزيكي ، جغرافيائي شباهت بسيار به قلعه آتشگاه در ماربين دارد . قلعه به راههاي مجاور رودخانه و دشتهاي سرسبز اطراف اشراف داشته و داراي هسته مركزي وسيع با بخشهاي كوچكتري در نقاط بلندتر و سوق الجيشي بوده ، ديوارهاي بيروني آن از سنگ و گل و در بعضي قسمتها از سنگ و ساروج ساخته شده و ديوارهاي دروني بغضا با گچ و ساروج صقيلي شده است.

بر اساس تحقيقات بعمل آمده اصل بنا متعلق به دوره ساساني و قبل از اسلام است كه در دوره هاي بعدي بالاخص سلجوقيان تعميراتي درآن بوجودآمده و مدتها در اختيار فداييان اسماعيلي بوده است و در نبرد بين اسماعيليان و سلجوقيان بخشهايي از آن تخريب گرديده است .

ابن حوقل ( قرن چهارم ) مي نويسد فاصله شهر خان لنجان تا اصفهان 9 فرسخ بوده و شهري است كوچك و فراخ نعمت و پر بركت و ناحيه روستايي دارد . در اين محل آبهاي گوارا و درختان بسيار و شفتالوي خوب و لذيذ وجود دارد و در اينجا قلعه بزرگي است كه گنجينه امراي آن روستا بوده و مشرف بر خان لنجان و نواحي آن تا نزديكي اصفهان است .

در ارتباط با خان لنجان مورخين بسيارمطالب گفته اند ولي عليرغم قدمت تاريخي خولنجان امروزه آثار قابل استنادي بجز قلعه بزي و قلعه يا كاروانسرايي متروكه ، معروف به قلعه قديم كه درآن كشت وكار مي شد و مسجد جامع و سنگ قبري به تاريخ 568 هجري قمري چيز ديگري در آن باقي نيست .
تاریخ به روز رسانی: 1393/10/24
تعداد بازدید: 5801
كليه حقوق اين پايگاه متعلق به استانداري استان اصفهان ميباشد.
Powered by DorsaPortal